Biruni Üniversitesi, kırsal bölgelerde yaşayan çocukların bilimsel bilgiye erişimini artırmak ve erken yaşta bilim kültürü oluşturmak amacıyla Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) destekli projeyi Muş’ta hayata geçirdi.
Üniversiteden yapılan açıklamaya göre, TÜBİTAK 4009 Köy Okulları Destek Programı kapsamında desteklenen “Doğamda Bilim Var: Küçük Kaşiflerin Bilim Yolculuğu” projesi, Muş Merkez Kepenek İlkokulunda gerçekleştirildi.
Biruni Üniversitesi Çocuk Gelişimi Bölümünden Arş. Gör. Tuba Kapucuoğlu’nun yürütücülüğünü üstlendiği projede, farklı üniversitelerden akademisyenler, eğitimciler ve sağlık uzmanları bir araya geldi.
Projede okul öncesi çocuklara yönelik doğa gözlemleri, deneysel çalışmalar, sanat ve tasarım uygulamalarıyla keşif temelli etkinlikler düzenlendi. Okul öncesi dönemdeki çocuklar, doğayı bilimsel bir bakış açısıyla incelemelerine olanak sağlayan etkinliklere katıldı.
Doğa gözlemleri, deneyler, sanat ve tasarım çalışmaları ile disiplinler arası uygulamalarda çocuklar, bilimsel kavramlarla uygulamalı olarak tanıştı.
Beş aşamalı “5E öğrenme modeli” doğrultusunda hazırlanan etkinliklerde gözlem yapma, soru sorma, tahmin etme, karşılaştırma, sınıflandırma ve problem çözme becerilerinin geliştirilmesine odaklanıldı.
Okul öncesi çocukların yanı sıra ilkokul öğrencilerine yönelik bilim söyleşileri de düzenlendi. Öğrenciler, bilim insanlarıyla doğrudan iletişim kurarak merak ettikleri soruları yöneltme ve bilimsel çalışmalar hakkında bilgi edinme fırsatı buldu.
Köy halkına yönelik gerçekleştirilen bilim söyleşileriyle de bilimsel bilginin toplumun farklı kesimlerine ulaştırılması ve bilim insanlarıyla bölge halkı arasında etkileşim kurulması sağlandı.
Öğretmenlerin bilim temelli eğitim uygulamalarına yönelik farkındalığının artırılması da ele alındı. Okulun bilimsel yayınlara erişimini desteklemeye yönelik çalışmalarla proje kazanımlarının sürdürülebilir hale getirilmesi amaçlandı.
Biruni Üniversitesinin yürütücü kurum olduğu projede, İstanbul Medeniyet Üniversitesinden Doç. Dr. Özlem Yurt Tarakçı araştırmacı ve uzman olarak görev aldı.
Projenin eğitmen kadrosunda Muş Alparslan Üniversitesinden Prof. Dr. Esra Demir Öztürk, Prof. Dr. Bekir Yıldırım ve Doç. Dr. Canan Demir Yıldız ile Hakkari Üniversitesinden Dr. Öğr. Üyesi Burak Çaylak ve okul öncesi öğretmeni Ömer Tekin yer aldı.
Biruni Üniversitesi öncülüğünde gerçekleştirilen projeyle kırsal bölgelerdeki çocukların bilimsel meraklarının desteklenmesine, bilimsel düşünme becerilerinin geliştirilmesine ve bilim kültürünün yaygınlaştırılmasına katkı sunuldu.
“Bilim, yalnızca laboratuvarlarda yapılan çalışmalardan ibaret değil”
Açıklamada görüşlerine yer verilen Biruni Üniversitesi Çocuk Gelişimi Bölümünden Arş. Gör. Tuba Kapucuoğlu, çocukların doğuştan gelen merak ve keşfetme duygularının erken yaşta desteklenmesinin önemine dikkati çekerek, bilimin yalnızca laboratuvarlarda yapılan çalışmalardan ibaret olmadığını belirtti.
Çocukların, doğaları gereği merak eden, sorgulayan ve keşfetmek isteyen bireyler olduğunu aktaran Kapucuoğlu, “Önemli olan bu merakı doğru öğrenme ortamlarıyla destekleyebilmektir. Biz de projemizle kırsal bölgelerde yaşayan çocukların bilimle erken yaşta tanışmalarını ve yaşadıkları çevreye bilimsel bir bakış açısıyla yaklaşmalarını amaçladık. Bilimi yalnızca laboratuvarlarda gerçekleştirilen çalışmalar olarak değil, çocukların günlük yaşamlarında karşılaşabilecekleri, deneyimleyebilecekleri ve keşfedebilecekleri bir süreç olarak ele aldık.” ifadelerini kullandı.
Kapucuoğlu, etkinliklerin çocukların bilimsel düşünme becerilerini destekleyecek şekilde tasarlandığına işaret ederek, çocukların doğayı yalnızca oyun oynadıkları ve vakit geçirdikleri bir alan olarak değil, aynı zamanda bilimsel keşifler yapabilecekleri bir öğrenme ortamı olarak görmelerini istediklerini anlattı.
Etkinliklerde çocukların gözlem yapmalarını, sorular sormalarını, tahminlerde bulunmalarını ve kendi deneyimleriyle öğrenmelerini ön plana çıkardıklarını belirten Kapucuoğlu, amaçlarının çocuklara hazır bilgiler sunmaktan çok, araştırma ve keşfetme isteği kazandırmak olduğunu aktardı.
Kapucuoğlu, bilim insanlarıyla kurulan doğrudan iletişimin çocukların bilime yönelik tutumlarını geliştirmede önemli olduğunu vurgulayarak, “Çocukların bilim insanlarını tanımalarını, onlarla iletişim kurmalarını ve bilimsel çalışmaların nasıl yürütüldüğünü öğrenmelerini önemsedik. Bilim insanlarının ulaşılabilir olduğunu görmelerinin, çocukların geleceğe yönelik hayallerine ve bilime karşı geliştirdikleri tutuma olumlu katkı sağlayacağına inanıyoruz.” değerlendirmesini yaptı.
Bilimsel merak ve öğrenme isteğinin her çocukta bulunduğuna dikkati çeken Kapucuoğlu, şunları kaydetti:
“Ancak bu potansiyelin gelişebilmesi için çocukların nitelikli öğrenme ortamlarıyla buluşması gerekiyor. Bu projeyle kırsal bölgelerde yaşayan çocukların bilimsel etkinliklere erişimini desteklemeyi, bilime yönelik motivasyonlarını artırmayı ve onların potansiyellerini ortaya çıkarabilecekleri bir ortam oluşturmayı hedefledik. Bilimin her çocuğa ulaşabilmesi, bilim kültürünün toplum genelinde yaygınlaşması açısından büyük önem taşıyor.”
